T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Adalar

Adalar ilçesi, Marmara’nın kuzeydoğusunda, İstanbul’un Bostancı-Kartal kıyıları açığında bulunan Kınalıada, Burgazada, Heybeliada, Büyükada, Sedef Adası, Tavşan Adası, Kaşık Adası’ndan oluşmaktadır.
Büyükada, Kınalıada, Burgazada, Heybeliada ve Sedef Adası’nda yerleşim vardır.
Yerleşim tarihi, Bizans dönemine dek inen adalardan Bostancı–Kartal kıyıları karşısına düşen yedisi bir küme, daha açıktaki Hayırsız Adalar diye tanımlanan Sivriada ve Yassıada ikinci bir küme oluşturur. İkinci küme adalarda sürekli yerleşim yoktur.
Geçmişiyle İstanbul tarihi içinde önemli bir yer tutan adalar, Bizans döneminde doğu keşişlerinin manastırlarını kurmalarından bu yana birçok tarihsel olaya da sahne olmuştur. Kınalıada, Burgazada, Heybeliada ve Sedef Adası turizme açık adalardır.
Adalardaki sivil mimari örneği ev, konak ve köşklerin çoğu, 19. yüzyılın ikinci yarısından başlayarak Adalara yerleşen yabancılar ve azınlıklar tarafından yaptırılmıştır. Lale Devri”nde güzel sanatlarda görülen batı eğilimi 19. yüzyılda batılılaşma sürecinin hızlanması, mimariyi de etkilemiştir. Adalarda, o dönemde tüm dünyada gözde olan neo–barok, neo–gotik, neo–grek, ampir ve neo–klasik üslupların kullanıldığı görülür. Ada evleri, döneminin İstanbul evleriyle ortak üslup özellikleri taşırlar. Kimi yapılar yaptıranın özel beğenilerine göre biçimlenmiştir. Köşkler genellikle bahçe içinde 2–3, bazen de 4–5 katlıdır. Geleneksel Türk evi planlı ev, konak ve köşklerin yapımında ahşap, kâgir ya da ikisinin karışımı malzeme kullanılmıştır. Ahşap gereç olarak Romanya kerestesi, kâgir bölümlerde ise Sedef Adası ve Büyükada’da çıkarılan taş ile harman tuğlası kullanılmıştır. Kapı ve parmaklıklar, dökme demirden dantela gibi işlenmiştir.