T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Adalar



Adalar

Adalar, İstanbul’un doğal zenginliğini pekiştiren jeolojik oluşumlardır. Jeolojik ve topografik yapı bakımından dördüncü zaman başlarında bir çöküntü ile Kocaeli Yarımadası’ndan ayrılmış kara parçaları olduğu kabul edilmektedir. Adalar, dünyamızın oluşumu sırasında, Trakya /Kocaeli penepleninin yer yer alçalıp yükselmesi, bilhassa Boğazların açılıp, güney bölümünün deniz sularının altında kalması sonucu, bu peneplenin sular üzerinde kalmış parçalarıdır.

Adaları, coğrafi dağılımları bakımından merkezi ve çevresel olmak üzere iki grupta toplamak mümkündür. Büyükada, Heybeliada, Burgazadası ve Kaşıkadası merkezi grubu oluştururlar. Kınalıada, Sedefadası, Tavşanadası, Yassıada ve Sivriada’dan oluşan ikinci grup, ilk grupta yer alan adaları çepeçevre kuşatır.

Adalar’ın tamamı, 16 Km2 yüzölçüme sahip olup, bunun yaklaşık 542 hektarı binalarla kaplıdır. Diğer kısımlar genelde ormanlık, makilik ve kayalıktır. Adalar’ın kuşbakışı görünümleri sadedir. Kıyılar, genellikle girintisi çıkıntısı fazla olmayan eğriler çizer. Koylar fazla içerlek değildir.

Boyu en uzun ada, Büyükada (5200 metre), eni en geniş ada ise Heybeliada (2000 metre) dır.

İlçenin İklimi, genel olarak İstanbul İklimine benzer. Akdeniz ve Karadeniz İklimleri arasında bir geçiş niteliği gösterir. 

2010 yılı ADNKS sonuçlarına göre toplam nüfus 14.221’dir.

İstanbul adaları tarih boyunca pek çok isme sahip olmuştur. Bunlar; Evliya adaları, Kesiş adaları- Ruh adaları-Cin adaları-Halka adaları, Prens adaları-Kızıl adalar gibi. Bunların en yaygın ve dünyaca tanınan Prens Adalarıdır. Nedeni de Roma devrinden, Bizans devrinin sonrasına kadar asillerin, prenslerin, hatta kraliçelerin adalara sürgün edilerek buralarda çeşitli işkence görerek öldürülmeleridir. Heybeliada’nın en yaygın isimleri Dimoniso, Khalky, Halkitis ve Halki’dir. Halk arasında en çok kullanılan Halki olmuştur. Çam limanındaki bakır madeni ilk defa Demoniso isimli bir vatandaş çalıştırdığı için adaya bu isim konulmuş, İsa'dan önce 4. yy. kadar işletildiği ve o zamanlar bakır en kıymetli madenler-den birisi olduğu ve içinden altın çıktığı için uzun süre Heybeliadanın ismi Demoniso olarak kalmıştır.

Yunanca Halkos bakır demektir ve Halki sözcüğü de Halkos'dan gelmektedir. Eskiden cevher denizin içinden çıkartılırmış, Çam Limanı da bu nedenle kazılarak ay biçimini almıştır. Adalarda bol miktarda demir madeni vardır. En çok demir madeni çıkan yer Büyükada'nın doğusundaki yerdir buraya bu nedenle maden denilir.